گروه علوم تربیتی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران
10.22034/jitle.2026.588410.1066
چکیده
تحولات فناوری، گسترش یادگیری دیجیتال و تغییر انتظارات نسل جدید یادگیرندگان، مفهوم سنتی محیطهای یادگیری و نقش مدیران مدارس را دستخوش تغییرات اساسی کرده است. هدف مقاله حاضر، تبیین نقش رهبری آموزشی در بازطراحی محیطهای یادگیری و بررسی گذار از مدیریت فضای فیزیکی به رهبری اکوسیستم یادگیری است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی، تحلیلی ـ ترویجی و مبتنی بر مرور روایتی منابع علمی منتشرشده در فاصله زمانی 2020 تا 2026 انجام شده و دادهها از طریق تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفتهاند. یافتهها نشان میدهد که مدرسه در عصر حاضر از یک فضای صرفاً فیزیکی به اکوسیستمی پویا و شبکهای متشکل از معلمان، دانشآموزان، خانوادهها، فناوری و جامعه محلی تبدیل شده است. همچنین، رهبران آموزشی اثربخش به جای تمرکز صرف بر مدیریت منابع فیزیکی، بر توسعه فرهنگ یادگیری، تقویت همکاری، توانمندسازی معلمان و ایجاد پیوند میان ذینفعان مختلف تأکید دارند. بر این اساس، نظام آموزشی ایران برای مواجهه با الزامات عصر دیجیتال، نیازمند بازتعریف نقش مدیران مدارس در قالب رهبران اکوسیستمهای یادگیری است.
